Prezenty rozpakowywane 24 grudnia, choinka z królewską historią i przemówienie, które zaczęło się od radia. Świąteczne zwyczaje brytyjskiej rodziny królewskiej potrafią zaskoczyć — a jeden z nich jest szczególnie bliski Polakom.
Przedświąteczny sezon to dobry moment, żeby zajrzeć do historii tych tradycji. Oficjalne materiały dworu pokazują, jak rodzinne rytuały splatały się z życiem publicznym. Część opisów pochodzi z czasów Elżbiety II, dlatego warto odróżniać udokumentowane zwyczaje od zapowiedzi kolejnych świąt.
Prezenty w Wigilię — brzmi znajomo?
W historycznym opisie świąt na stronie rodziny królewskiej podano, że upominki układano na stołach i wymieniano podczas popołudniowej herbaty w Wigilię. Dla wielu polskich rodzin sam wybór dnia będzie więc znajomy, choć u nas otwieranie paczek częściej kojarzy się z wieczorną kolacją.
To sympatyczny punkt wspólny między polskimi świętami a królewskim obyczajem. W tej tradycji nawet rozbudowana dworska oprawa sprowadza się do czegoś bardzo znajomego: wspólnego czasu i radości z obdarowywania bliskich. Źródło: The Royal Family at Christmas.
Advertisement
WYDARZENIA SHERLOCK EVENTS
Choinka popularna dzięki Wiktorii i Albertowi
W królewskiej historii choinki ważną postacią jest królowa Charlotta, żona Jerzego III. Dwór przypisuje jej wprowadzenie tego zwyczaju do Wielkiej Brytanii, zwracając uwagę, że dawne dekoracje wykorzystywały cis zamiast popularnej dziś jodły.
Później do rozpowszechnienia tradycji przyczynili się królowa Wiktoria i książę Albert. Wizerunki rodziny zebranej przy świątecznym drzewku pomagały oswoić ten obyczaj w brytyjskich domach. Trudno o lepszy przykład tego, jak moda z królewskiego otoczenia mogła wejść do codziennego życia. Źródło: A History of Royal Christmases.
Sandringham zamiast wielkomiejskiego pałacu
W materiałach opisujących panowanie Elżbiety II świątecznym miejscem spotkań jest Sandringham w Norfolk. Dwór przypomina też, że w latach sześćdziesiątych, gdy dzieci królowej były małe, wiele świąt spędzano w Windsorze. Powrót do Sandringham w 1988 roku wiązano z pracami przy instalacji elektrycznej zamku.
Z tradycją Sandringham łączy się również bożonarodzeniowe nabożeństwo w kościele św. Marii Magdaleny. Wiejska rezydencja i pobliski kościół tworzą zupełnie inny obraz królewskich świąt niż ten, który mogłoby podsuwać skojarzenie z londyńskim pałacem. Więcej o tradycji Sandringham.
Orędzie, które najpierw było głosem w radiu
Pierwsze świąteczne przemówienie monarchy wygłosił Jerzy V w 1932 roku z Sandringham. Słuchacze poznali je przez radio. Dopiero w 1957 roku świąteczne orędzie Elżbiety II po raz pierwszy pokazano na żywo w telewizji.
Advertisement
WYDARZENIA SHERLOCK EVENTS
Od 1960 roku przemówienia nagrywano wcześniej, co ułatwiało ich emisję w krajach Wspólnoty Narodów. Dzisiejszy widz może traktować wystąpienie jak oczywisty element świąt, ale historia tego rytuału jest także historią zmieniających się mediów. Źródło: The Christmas Broadcast.
Świąteczna choinka również dla innych
Królewskie zwyczaje mają też wymiar społeczny. W grudniu 2025 roku królowa Kamila zaprosiła do Clarence House dzieci i rodziny wspierane przez Helen & Douglas House oraz Roald Dahl’s Marvellous Children’s Charity. Goście dekorowali choinkę i uczestniczyli w świątecznym spotkaniu.
Takie spotkania pokazują święta od bardziej codziennej strony: jako okazję do wspólnego spędzenia czasu i zwrócenia uwagi na osoby potrzebujące wsparcia. Wśród choinek, ceremoniału i historycznych ciekawostek właśnie ten wymiar najłatwiej przenieść do własnego domu. Źródło: relacja z Clarence House.
Grafika główna: ilustracja wygenerowana przy użyciu AI; przedstawia wyobrażone wnętrze inspirowane brytyjską tradycją świąteczną.
Advertisement
WYDARZENIA SHERLOCK EVENTS